De rol van de OR
De OR overlegt met de bestuurder over de koers van de organisatie en over regelingen die medewerkers direct raken. De leden worden gekozen door hun collega’s en vertegenwoordigen de hele achterban, niet alleen hun eigen afdeling.
Een OR is verplicht vanaf 50 in de onderneming werkzame personen. Lees meer in Wanneer is een OR verplicht?
De vier belangrijkste rechten
| Recht | Wat het inhoudt |
|---|---|
| Recht op informatie | De OR krijgt de informatie die nodig is voor het OR-werk, zoals de jaarrekening, het sociaal jaarverslag, de beloningsstructuur en beleidsplannen. Minimaal twee keer per jaar is er overleg over de algemene gang van zaken. |
| Adviesrecht (artikel 25) | De bestuurder vraagt advies over belangrijke besluiten, zoals een reorganisatie, fusie, verhuizing of grote investering. Wijkt de bestuurder af van het advies, dan geldt een wachttijd van een maand. |
| Instemmingsrecht (artikel 27) | Voor personeelsregelingen is instemming van de OR nodig. Denk aan werktijden, arbeidsomstandigheden, opleiding, beoordeling en ziekteverzuim. Zonder instemming mag de regeling niet worden ingevoerd. |
| Initiatiefrecht | De OR mag zelf voorstellen doen. De bestuurder bespreekt het voorstel minstens één keer met de OR en laat schriftelijk weten wat er mee gebeurt. |
Hoeveel leden heeft een OR?
Het aantal leden hangt af van het aantal personen dat in de onderneming werkt (artikel 6 WOR). Met toestemming van de ondernemer mag het reglement een ander aantal vastleggen.
| In de onderneming werkzame personen | Aantal OR-leden |
|---|---|
| minder dan 50 (vrijwillige OR) | 3 |
| 50 tot 100 | 5 |
| 100 tot 200 | 7 |
| 200 tot 400 | 9 |
| 400 tot 600 | 11 |
| 600 tot 1.000 | 13 |
| 1.000 tot 2.000 | 15 |
| meer dan 2.000 | 2 leden extra per 1.000, tot maximaal 25 |
Hoe lang zit een OR?
De wet gaat uit van een zittingsduur van 3 jaar. In het reglement kan de OR kiezen voor 2 of 4 jaar, of voor een rooster waarbij om de 2 jaar de helft van de leden aftreedt. Daarna volgt een nieuwe verkiezing, en zittende leden zijn direct herkiesbaar.
Langer blijven zitten dan de zittingsduur kan alleen bij uitzondering. Zie de vraag Mag een OR na de zittingstermijn blijven zitten?
Tijd en scholing voor OR-leden
OR-leden vergaderen in werktijd en mogen faciliteiten van de organisatie gebruiken. Volgens de Rijksoverheid hebben zij recht op minimaal 60 uur per jaar voor OR-werk en op 5 dagen betaalde scholing per jaar. De werkgever betaalt de scholing.
Twijfelt een collega om zich kandidaat te stellen? Op OR-lid worden staan acht redenen en het competentieprofiel voor OR-leden.
Bronnen: Wet op de ondernemingsraden (wetten.overheid.nl) (artikel 6, 12, 25), Rijksoverheid: rechten ondernemingsraad.