De grens van 50 personen
Artikel 2 van de WOR verplicht iedere ondernemer met een onderneming waarin in de regel ten minste 50 personen werkzaam zijn, een ondernemingsraad in te stellen. Heeft een ondernemer meerdere ondernemingen met elk 50 of meer personen, dan heeft elke onderneming een eigen OR nodig. Meerdere kleinere ondernemingen mogen samen één OR hebben.
Wie telt mee?
- Werknemers met een arbeidsovereenkomst of een publiekrechtelijke aanstelling, ook met een nulurencontract of in deeltijd.
- Uitzendkrachten die ten minste 15 maanden in de onderneming werken (artikel 1 lid 3 WOR). Tot 1 januari 2022 was dit 24 maanden. Stemmen en zich kandidaat stellen kan een uitzendkracht na 18 maanden: 15 maanden plus 3 maanden kiesrecht.
- Andere groepen die regelmatig in de onderneming werken zonder arbeidsovereenkomst, als ondernemer en OR dat samen afspreken (artikel 6 lid 4).
Mag een zzp’er in de OR?
Nee. Een zzp’er is geen in de onderneming werkzame persoon en telt dus niet mee voor de grens van 50, tenzij ondernemer en OR zijn groep samen aanwijzen.
Meer uitleg vindt u op In de onderneming werkzame personen.
Minder dan 50 personen
Werken er 10 tot 50 personen, dan is een OR niet verplicht, maar wel toegestaan. Er kan dan ook een personeelsvertegenwoordiging (PVT) van minimaal 3 leden komen. Vraagt de meerderheid van de medewerkers erom, dan is een PVT verplicht. Is er geen OR of PVT, dan houdt de werkgever minimaal twee keer per jaar een personeelsvergadering.
Wat als er geen OR komt?
Medewerkers of vakbonden kunnen de kantonrechter vragen de werkgever op te dragen binnen een termijn een OR in te stellen. Ook kan de bedrijfscommissie worden gevraagd te bemiddelen.
Hoe groot wordt de OR?
Het aantal OR-leden hangt af van het aantal werkzame personen (artikel 6 WOR):
| In de onderneming werkzame personen | Aantal OR-leden |
|---|---|
| minder dan 50 (vrijwillige OR) | 3 |
| 50 tot 100 | 5 |
| 100 tot 200 | 7 |
| 200 tot 400 | 9 |
| 400 tot 600 | 11 |
| 600 tot 1.000 | 13 |
| 1.000 tot 2.000 | 15 |
| meer dan 2.000 | 2 leden extra per 1.000, tot maximaal 25 |
De eerste stap
Is de OR verplicht en wordt er voor het eerst gekozen? Dan stelt de bestuurder de verkiezingscommissie in. Bij een zittende OR doet de OR dat zelf. Daarna volgt u het draaiboek OR-verkiezingen in 19 stappen. Het hele traject staat op Een OR oprichten in 5 stappen.
Bronnen: Wet op de ondernemingsraden (wetten.overheid.nl) (artikel 1, 2 en 6), Rijksoverheid: wanneer is een OR verplicht, Verzamelwet SZW 2022 (pdf).