Recht op informatie
De OR heeft recht op de informatie die hij nodig heeft voor zijn werk. De ondernemer geeft die op verzoek schriftelijk (artikel 31). Daarnaast geeft de ondernemer vaste informatie: minimaal twee keer per jaar financiële informatie, plus de jaarrekening (artikel 31a lid 1 en 6); minimaal één keer per jaar gegevens over het personeel (artikel 31b lid 1). Aan het begin van de zittingsperiode informeert de ondernemer de OR ook over de rechtsvorm en de organisatie van de onderneming.
Overleg en initiatief
- Overlegvergadering: vraagt de OR of de ondernemer om overleg, dan vindt dat binnen 2 weken plaats (artikel 23 lid 1).
- Gang van zaken: minimaal twee keer per jaar overleggen OR en ondernemer over de algemene gang van zaken in de onderneming (artikel 24).
- Initiatiefrecht: de OR mag zelf schriftelijk voorstellen doen. De ondernemer neemt pas een besluit na overleg met de OR en geeft een gemotiveerd antwoord (artikel 23 lid 3).
Adviesrecht
Bij belangrijke besluiten over de onderneming vraagt de ondernemer eerst advies aan de OR (artikel 25). Denk aan een reorganisatie, het sluiten of verplaatsen van (een deel van) de onderneming, of een overdracht van zeggenschap.
- De OR brengt pas advies uit na minimaal één overlegvergadering.
- Neemt de ondernemer een besluit dat afwijkt van het advies, dan schort hij de uitvoering 1 maand op (artikel 25 lid 6).
- In die maand kan de OR in beroep gaan bij de Ondernemingskamer (artikel 26).
Instemmingsrecht
Voor regelingen over personeelszaken heeft de ondernemer instemming van de OR nodig (artikel 27 lid 1, onderdelen a tot en met m). Het gaat onder meer om werk- en rusttijden, beloning, arbo, ziekteverzuim en re-integratie, opleiding, beoordeling, privacy van medewerkers en de klokkenluidersregeling.
- Is het onderwerp al inhoudelijk in de cao geregeld, dan is instemming niet nodig (artikel 27 lid 3).
- Stemt de OR niet in, dan kan de ondernemer toestemming vragen aan de kantonrechter (artikel 27 lid 4).
- Neemt de ondernemer een besluit zonder instemming of toestemming, dan kan de OR binnen 1 maand een beroep doen op de nietigheid (artikel 27 lid 5).
Faciliteiten voor OR-leden
- Vergaderen in werktijd, met behoud van loon (artikel 17).
- Minimaal 60 uur per jaar voor OR-werk (artikel 18).
- Scholing: minimaal 5 dagen per jaar, 8 dagen voor een OR-lid dat ook in een commissie zit, en 3 dagen voor een commissielid dat geen OR-lid is (artikel 18).
- Redelijke kosten van de OR zijn voor de ondernemer. Wil de OR een deskundige inschakelen, dan meldt hij de kosten vooraf (artikel 22).
Rechten en de OR-verkiezing
Alle rechten liggen bij de gekozen OR. Hoe meer collega's stemmen, hoe sterker het mandaat. Lees ook Wat doet een ondernemingsraad? en Ambtelijk secretaris van de OR. Organiseert u binnenkort een verkiezing? Bekijk dan de online OR-verkiezing.
Bronnen: Wet op de ondernemingsraden (wetten.overheid.nl), SER-voorbeeldreglement ondernemingsraad. Uw eigen OR-reglement en cao kunnen aanvullende afspraken bevatten.