Wat regelt het OR-reglement?
De Wet op de ondernemingsraden (WOR) geeft de hoofdlijnen. De details staan in het reglement van uw eigen ondernemingsraad. Volgens artikel 10 van de WOR legt het reglement onder meer vast hoe de kandidaatstelling verloopt, hoe de verkiezing wordt gehouden, hoe de uitslag wordt vastgesteld en hoe tussentijdse vacatures worden vervuld.
Voor een verkiezing zijn dit de onderdelen waar de verkiezingscommissie mee werkt:
- Kiesrecht: na hoeveel maanden iemand mag stemmen (actief kiesrecht) en zich kandidaat mag stellen (passief kiesrecht).
- Kiesgroepen: wordt er per afdeling, vestiging of functiegroep gekozen, en hoeveel zetels heeft elke kiesgroep?
- Kandidaatstelling: wie lijsten mag indienen, binnen welke termijn en hoe bezwaar wordt afgehandeld.
- Stelsel: een personenstelsel (stemmen op kandidaten) of een lijstenstelsel (stemmen op lijsten).
- Zittingsduur: hoe lang de OR zit en of leden tegelijk of in delen aftreden.
- Verkiezingscommissie: wie de verkiezing organiseert en welke taken die commissie heeft.
- Jaarverslag: het reglement regelt ook het jaarverslag van de OR (artikel 14 lid 2 onder h).
Wat zegt de WOR over verkiezingen?
Een paar regels liggen in de wet vast. De OR-leden worden anoniem gekozen (de wet noemt dit geheime stemming), op een of meer kandidatenlijsten (artikel 9). Een vakvereniging met leden in de onderneming mag een lijst indienen, en ook kiesgerechtigde medewerkers kunnen dat. Het reglement kan aparte lijsten per groep of afdeling mogelijk maken, zodat de verschillende groepen zo goed mogelijk vertegenwoordigd zijn.
Sinds 1 januari 2022 geldt in de wet voor actief en passief kiesrecht een termijn van 3 maanden (artikel 6). Het reglement mag daarvan afwijken als dat een goede toepassing van de wet bevordert. Staat er in uw reglement nog een oudere termijn, zoals 6 of 12 maanden, dan is het verstandig die eerst te bespreken.
Kiesgroepen en zittingsduur
Kiesgroepen bepalen hoeveel verkiezingen u eigenlijk tegelijk houdt. Elke kiesgroep heeft eigen kandidaten, eigen kiezers en een eigen aantal zetels. Bij een personenstelsel kiest u vaak één kiesgroep voor de hele onderneming.
De wet gaat uit van een zittingsduur van 3 jaar, waarbij alle leden tegelijk aftreden en direct herkiesbaar zijn (artikel 12). Het reglement mag kiezen voor 2 of 4 jaar, of voor een rooster waarbij om de 2 jaar de helft van de leden aftreedt.
Bij ons
In het pakket Online OR-verkiezing zit standaard één kiesgroep. Elke extra kiesgroep kost € 95.
Welke termijnen gelden?
Veel ondernemingen gebruiken het modelreglement van de SER. Dat werkt met deze termijnen, gerekend vanaf de verkiezingsdatum. Uw eigen reglement blijft leidend.
| Moment | Termijn in het SER-modelreglement |
|---|---|
| Bekendmaking van de verkiezing | ten minste 13 weken voor de verkiezing (artikel 6) |
| Register van kiesgerechtigden klaar | uiterlijk 9 weken voor de verkiezing (artikel 7) |
| Kandidatenlijsten van vakbonden | tot 6 weken voor de verkiezing |
| Overige kandidaten | tot 3 weken voor de verkiezing |
| Kandidatenlijsten bekendgemaakt | uiterlijk 2 weken voor de verkiezing (artikel 8) |
| Bezwaar tegen de uitslag | binnen een week na de bekendmaking (artikel 16) |
In ons draaiboek OR-verkiezingen is het checken en zo nodig actualiseren van het reglement stap 2, direct na het instellen van de verkiezingscommissie.
Check uw reglement voor u een offerte aanvraagt
Met deze gegevens uit het reglement maken wij een passende offerte:
- Wie zich kandidaat mag stellen: denk aan de minimale diensttijd en aan uitzendkrachten.
- Wie mag stemmen, en hoeveel kiesgerechtigde medewerkers dat zijn.
- Hoeveel kiesgroepen er zijn. Personenstelsel? Vul dan 1 kiesgroep in.
- Hoeveel zetels elke kiesgroep heeft.
- De termijnen voor kandidaatstelling en bezwaar.
- Hoe lang de stembus open moet zijn.
Voorbeeld OR-reglement
Heeft uw ondernemingsraad nog geen reglement, of wilt u het bestaande reglement vergelijken? De SER publiceert een voorbeeldreglement voor de ondernemingsraad, met een toelichting per artikel. Veel ondernemingen gebruiken het als basis en passen het aan op hun eigen organisatie, bijvoorbeeld voor de kiesgroepen, de termijnen voor kiesrecht en de zittingsduur.
Het reglement aanpassen
Het reglement is van de OR zelf. De OR stelt het vast, na overleg met de ondernemer. Wilt u bijvoorbeeld de termijnen voor kiesrecht verkorten, een kiesgroep toevoegen of digitaal stemmen expliciet regelen, doe dat dan ruim voor de verkiezing. Een wijziging tijdens een lopende kandidaatstelling kan tot bezwaren leiden.
Bij totaal-ontzorging kijken wij mee met uw reglement en helpen we de planning op te zetten. Zie totaal-ontzorging.
Bronnen: Wet op de ondernemingsraden (wetten.overheid.nl) (artikel 6, 9, 10, 12 en 14, geldend vanaf 18-02-2023), SER-modelreglement ondernemingsraad (invulformulier 2022), draaiboek OnlineORverkiezingen.nl.