Wanneer richt u een OR op?
Een OR is verplicht vanaf in de regel 50 werkzame personen (artikel 2 WOR). De ondernemer moet de OR dan instellen. Werken er minder dan 50 personen, dan mag een OR ook, of kiest u een personeelsvertegenwoordiging. Twijfelt u of u de grens haalt? Zie Wanneer is een OR verplicht? en In de onderneming werkzame personen.
Stap 1: bepaal wat u van de OR verwacht
Waarover wil de OR meepraten, hoeveel tijd kost het en wie wil zich inzetten? Op OR-lid worden staan acht redenen en een competentieprofiel.
Stap 2: betrek collega’s
Peil onder collega’s of er steun is voor een OR en wie zich kandidaat wil stellen. Hoe meer draagvlak, hoe sterker de eerste OR.
Stap 3: bespreek het met de ondernemer
De ondernemer is verantwoordelijk voor het instellen van de OR. Maak samen afspraken over tijd voor OR-werk, faciliteiten zoals een ambtelijk secretaris, en de planning.
Stap 4: stel een voorbereidende commissie in
De SER adviseert een kleine commissie: de ondernemer of iemand van HR, plus twee tot vier medewerkers uit verschillende onderdelen. De commissie:
- stelt een voorlopig OR-reglement op, met het SER-voorbeeldreglement als basis;
- legt het concept voor aan de ondernemer en aan de vakbonden met leden in de onderneming;
- bereidt de verkiezing voor en werft kandidaten.
Leden van een voorbereidingscommissie hebben ontslagbescherming (artikel 7:670 lid 10 BW). Meer over het reglement leest u op OR-reglement en verkiezingen.
Stap 5: houd de eerste verkiezing
- Stel de verkiezingsdatum vast en maak die bekend.
- Kies hoe er gestemd wordt: op papier of online.
- Stel de lijst op van wie mag stemmen en wie zich kandidaat mag stellen.
- Laat kandidaten zich aanmelden en vakbonden hun lijst indienen.
- Maak de kandidaten bekend. Niet meer kandidaten dan zetels? Dan zijn zij gekozen zonder verkiezing.
- Houd de stemming, tel de stemmen en maak de uitslag en de samenstelling van de eerste OR bekend.
Tijdpad
De SER rekent voor het voorbereiden en organiseren van de verkiezing op ongeveer 13 weken. Ons Draaiboek OR-verkiezingen zet alle 19 stappen op een rij, met voorbeeldbrieven en een model-instellingsbesluit.
Wat als de ondernemer niet meewerkt?
Is een OR verplicht en stelt de ondernemer hem niet in, dan kunnen medewerkers of vakbonden de kantonrechter vragen de ondernemer daartoe te verplichten (artikel 36 WOR).
Veelgestelde vragen over een OR oprichten
Wie neemt het initiatief voor een OR?
De wettelijke plicht ligt bij de ondernemer. In de praktijk komt het initiatief vaak van medewerkers, die het voorstel met de ondernemer bespreken.
Hoeveel leden krijgt de eerste OR?
Dat hangt af van het aantal werkzame personen: 5 leden bij 50 tot 100, 7 bij 100 tot 200, enzovoort. Zie Wat doet een ondernemingsraad?
Mag de eerste OR-verkiezing online?
Ja. Het voorlopig reglement legt vast hoe er gestemd wordt; online stemmen is anoniem en vaak sneller te organiseren. Probeer het zelf in de test-OR-verkiezing.
Hoe lang zit de eerste OR?
In principe 3 jaar, tenzij het reglement een andere termijn noemt.
Bronnen: Wet op de ondernemingsraden (wetten.overheid.nl) (artikel 2 en 36), SER: stappenplan oprichten ondernemingsraad.